Twee digitale centrales, twee filosofieën — de feiten naast elkaar: protocollen, prijs, terugmelding en ModelRailPro-koppeling.
De Z21 zwart (Roco/Fleischmann, art. 10820) is een kant-en-klaar fabrieksproduct: aansluiten en rijden, met fabrieksgarantie en ondersteuning van de fabrikant. DCC-EX (EX-CommandStation) is een open-source project dat je zelf bouwt op een Arduino Mega, ESP32 of STM32 — sterk in prijs, flexibel in configuratie, maar afhankelijk van community-support via forum en Discord. Beide centrales werken met ModelRailPro, maar ze stellen heel andere eisen aan de gebruiker.
De keuze draait om drie vragen: welke protocollen heb ik nodig, welk budget heb ik, en hoeveel wil ik zelf configureren? De onderstaande vergelijking helpt je kiezen op basis van verifieerde specs — geen marketingclaims.
| Z21 zwart (art. 10820) | DCC-EX (EX-CommandStation) | |
|---|---|---|
| Type | Kant-en-klaar, fabrieksproduct | Open-source DIY of RTR-kit |
| Protocol | DCC (14/28/128 stappen) + Motorola MM I/II | Uitsluitend DCC (14/28/128 stappen) |
| mfx | Niet ondersteund | Niet ondersteund |
| RailCom-cutout | Ja | Ja (ESP32 + EX8874, v5.6.0, 2026) |
| RailCom-terugmelding | Ja (via R-BUS / CAN) | Op baan te bevestigen |
| Terugmeldbussen | R-BUS (max. 160 blokken), CAN, LocoNet, X-BUS | GPIO-pinnen / EXRAIL (geen R-BUS/LocoNet) |
| Baanstroom | 3 A, 12–24 V instelbaar | Afhankelijk van motorshield |
| ModelRailPro-koppeling | UDP 21105 (Z21 LAN) | TCP 2560 (wifi/ethernet) of USB serieel |
| Richtprijs | ~€250–350 (indicatief) | DIY ~€25–60 / RTR ~€80–150 (indicatief) |
| Support | Fabrieksgarantie (Roco/Fleischmann) | Community (forum, Discord) |
De Z21 zwart levert 3 ampère baanstroom, instelbaar tussen 12 en 24 V. Hij ondersteunt DCC met 14, 28 of 128 snelheidsstappen én Motorola MM I en II — handig als je ook oudere Märklin-locs wilt rijden die alleen een Motorola-decoder hebben. Één veelgehoord misverstand: géén enkel Z21-model ondersteunt mfx. Wie mfx-auto-registratie wil, heeft een Märklin CS2 of CS3 nodig.
Voor terugmelding biedt de Z21 meerdere bussen: R-BUS (maximaal 160 blokken), CAN, LocoNet en X-BUS. De centrale genereert een RailCom-cutout, zodat RailCom-decoders hun positie naar de centrale kunnen sturen. ModelRailPro koppelt via het Z21 LAN-protocol op UDP-poort 21105.
Modelverschillen: de witte z21 verbindt vermoedelijk alleen via wifi (geen aparte LAN-poort) en heeft geen aparte programmeeraansluiting. Of de witte z21 LocoNet heeft, is op baan te bevestigen. De z21 start heeft ook geen extra aansluitingen. Wie R-BUS of LocoNet-terugmelding wil, kiest de zwarte Z21.
Richtprijs Z21 zwart: circa €250–350 (indicatief; prijzen variëren per dealer en tijdstip).
DCC-EX draait op een Arduino Mega, ESP32 of STM32 met een motorshield (bv. L298N of EX8874). Je bouwt het zelf of koopt een voorgemonteerde RTR-kit. Protocol: uitsluitend DCC. Oudere Motorola-locs rijden niet tenzij je ze uitrust met een DCC-decoder.
RailCom-cutout is beschikbaar op de combinatie ESP32 + EX8874-motorshield (EX-CommandStation versie 5.6.0, uitgebracht in 2026). Volledige RailCom-terugmelding — waarbij decoders hun adres actief terugsenden naar de centrale — is in ontwikkeling en is op baan te bevestigen. Terugmelding loopt op dit moment via EXRAIL-logica en GPIO-pinnen; R-BUS en LocoNet zijn niet aanwezig.
ModelRailPro koppelt via TCP-poort 2560 (wifi of ethernet) of USB serieel. DCC-EX is ook compatibel met JMRI en WiThrottle (beide automatisch gedetecteerd op poort 2560). Zie de DCC-EX-pagina voor de actuele ModelRailPro-verbindingsstatus.
Richtprijs: DIY-bouw circa €25–60; RTR-kit circa €80–150 (indicatief). Geen fabrieksgarantie; support via DCC-EX-community (dcc-ex.com).
Beide centrales zijn compatible met ModelRailPro. De keuze hangt niet af van de baan-software maar van je hardware-eisen. Overweeg je ook Märklin-locs? Lees dan Z21 vs Märklin CS3.
ModelRailPro