Een lokdecoder zet het digitale railsignaal om naar motorregeling, licht en geluid. Dit decoder-overzicht legt uit wat ze doen, welke protocollen er zijn, welke merken er zijn en hoe je kiest.
Een lokdecoder is een kleine printplaat die in de loc gemonteerd wordt. Hij ontvangt het digitale signaal op de rail — DCC, Motorola (MM) of mfx — en vertaalt dat naar regelsignalen voor de motor, het voor- en achterlicht en extra functies als geluid of rookunit. Zonder decoder rijdt een loc op analoog gelijkstroom; op een volledig digitale baan staat hij stil of rijdt hij oncontroleerbaar mee.
De centrale (zoals Z21 of DCC-EX) stuurt een rijcommando met een adres: "adres 42 op snelheid 50%". Alleen de loc met adres 42 reageert. Alle andere locs negeren het commando. Dat maakt het rijden van meerdere locs onafhankelijk van elkaar mogelijk — de kern van digitaal modelspoorbeheer.
Adresinstelling en rijgedrag zijn configureerbaar via CV's (Configuration Variables). De meest gebruikte is CV29, die rijrichting, stapsmodus en adrestype instelt. Zie ook de DCC-tools-pagina voor de gratis CV29-calculator.
Niet alle decoders spreken hetzelfde protocol:
Een sound-decoder heeft een ingebouwde DAC, versterker en luidsprekeraansluiting. Hij speelt rijgeluid (diesel, stoom, elektrisch), toeter, fluiten en andere geluiden af op basis van functieopdrachten. Sound-decoders zijn groter en zwaarder dan niet-geluid-varianten; in kleinere schalen (N, TT) is de beschikbare ruimte een beperkende factor.
Bekende sound-merken: ESU LokSound 5 / LokSound 5 micro, Zimo MS-serie, Doehler & Haass (geluidsvarianten). Bekende decoders zonder geluid: ESU LokPilot 5, Zimo MX-serie, Lenz, Tams, Kühn, Uhlenbrock IntelliDrive.
| Merk | Bekende lijnen | Protocollen | Geluid |
|---|---|---|---|
| ESU | LokPilot 5, LokSound 5 | DCC, MM, Selectrix, M4 (mfx-compatibel) | LokSound: ja · LokPilot: nee |
| Zimo | MX-serie (geen geluid), MS-serie (geluid) | DCC, MM | MS-serie: ja · MX-serie: nee |
| Doehler & Haass | DH, PD | DCC, Selectrix | Geluidsvarianten beschikbaar |
| Lenz | Gold, Silver, Standard | Uitsluitend DCC | Nee |
| Uhlenbrock | IntelliDrive | DCC, MM | Varianten beschikbaar |
| Tams Elektronik | LD-G, LD-W | DCC, MM | Nee |
| Kühn | N-serie, T-serie | Uitsluitend DCC | Nee |
| Märklin / Trix | mfx-decoders | mfx, mfx+, MM, DCC | Varianten beschikbaar |
| Roco | diverse | DCC | Nee (doorgaans) |
| Piko | diverse | DCC te bevestigen | Nee (doorgaans) |
CV8 bevat de NMRA-fabrikant-ID van de decoder — een uniek nummer dat aangeeft wíé de decoder gemaakt heeft, niet welk model het is. Bij vrijwel alle decoders is CV8 alleen-lezen: je leest de waarde uit om een onbekende decoder te identificeren. Let op: bij veel fabrikanten is het schrijven van CV8 (bijvoorbeeld de waarde 8) een fabrieksreset-trigger — dat is een fabrikant-conventie, geen NMRA-verplichting (Zimo gebruikt bijvoorbeeld CV8=0). Zie de DCC-tools voor meer over resetten. CV8 zegt niets over de decoder-versie; die staat in CV7.
| Fabrikant | CV8 (decimaal) | CV8 (hex) |
|---|---|---|
| ESU | 151 | 0x97 |
| Zimo | 145 | 0x91 |
| Lenz | 99 | 0x63 |
| Doehler & Haass | 97 | 0x61 |
| Uhlenbrock | 85 | 0x55 |
| Tams Elektronik | 62 | 0x3E |
| Kühn | 157 | 0x9D |
| Trix | 131 | 0x83 |
| Roco | 161 | 0xA1 |
| Fleischmann | 155 | 0x9B |
| Piko | 162 | 0xA2 |
| Viessmann | 109 | 0x6D |
| Massoth | 123 | 0x7B |
| CT Elektronik | 117 | 0x75 |
| Digitrax | 129 | 0x81 |
| NCE | 11 | 0x0B |
| TCS (Train Control Systems) | 153 | 0x99 |
| SoundTraxx | 141 | 0x8D |
Bron: NMRA S-9.2.2, Appendix A (Manufacturer ID codes), rev. 20-01-2020. Kühn staat in de lijst als "Kuehn Ing." (dekt niet per se KM1-gemerkte producten). SoundTraxx staat er onder de bedrijfsnaam "Throttle-Up". Märklin staat níét in de NMRA-lijst — Märklin-decoders werken primair via mfx/Motorola, niet via een NMRA-CV8-kennung. Roco (161) en Fleischmann (155) zijn gefuseerd tot Modelleisenbahn GmbH; welk ID recente decoders exact teruggeven is op baan te bevestigen.
F0 is het koplicht (voor/achter, automatisch richtingsafhankelijk geschakeld door de decoder). F1 t/m F28 zijn vrij toewijsbaar: elk merk legt andere functies hierop, zoals motorgeluid aan/uit, rangeerstand (beperkte topsnelheid), pantograaf omhoog/omlaag, rookunit, cabinelicht. ModelRailPro bedient F0 t/m F28 standaard via de rijinterface.
De bovengrens van het aantal functies verschilt per decoder-merk en protocol; boven F28 zijn de mogelijkheden merk- en protocol-afhankelijk en niet door alle centrales uniformeel ondersteund.
Centrale-vergelijking nodig? Zie Z21 vs DCC-EX of Z21 vs Märklin CS3. CV-waarden instellen? Gebruik de gratis DCC-tools.
ModelRailPro